Emigreren naar Spanje: wat je regelt, in welke volgorde

03

De stappen na aankomst

1. Zoek woonruimte. Met een huurcontract of koopakte kun je je inschrijven bij de gemeente.
2. Schrijf je in bij de gemeente waar je woont (empadronamiento). Het bewijs, het certificado de empadronamiento, heb je voor bijna alles nodig: de inschrijving als EU-burger, de zorg, de school van de kinderen en de auto.
3. Laat je binnen drie maanden na aankomst inschrijven in het Registro Central de Extranjeros, bij de Oficina de Extranjería of de politie van je provincie. Dat moet persoonlijk en meestal op afspraak (cita previa). Je krijgt meteen een certificado de registro met je NIE-nummer. De leges zijn 12 euro, vooraf te betalen met formulier 790, code 012.
4. Regel je zorg (zie hieronder) en, als je gaat werken, je inschrijving bij de Spaanse sociale zekerheid.
5. Schrijf je uit in Nederland als je verwacht in een periode van een jaar meer dan acht maanden in het buitenland te verblijven. Dat moet ook als je je huis in Nederland aanhoudt. Je BSN blijft geldig.
6. Regel je bank, je auto en je rijbewijs: een Nederlands of Belgisch rijbewijs blijft in Spanje geldig, maar een auto die je meeneemt moet je na verloop van tijd op een Spaans kenteken zetten.

06

Belasting: wanneer ben je fiscaal inwoner van Spanje?

Je bent Spaans belastingplichtig voor je wereldinkomen als je in een kalenderjaar meer dan 183 dagen in Spanje verblijft (korte reizen tellen mee als je niet aantoont dat je elders belastingplichtig bent), of als het centrum van je zakelijke of economische belangen in Spanje ligt. Woont je echtgenoot met de minderjarige kinderen in Spanje, dan gaat de fiscus ervan uit dat jij er ook woont, tenzij je het tegendeel bewijst. Als Spaans inwoner meld je ook buitenlandse bezittingen boven bepaalde bedragen (formulier 720).

Nederland en Spanje hebben een belastingverdrag dat moet voorkomen dat je twee keer betaalt. Hoe je pensioen, AOW of lijfrente wordt belast, hangt af van het soort uitkering en van wanneer je bent vertrokken; bij emigratie kan de Belastingdienst bovendien een conserverende aanslag opleggen over je pensioen of lijfrente. Laat dat vóór je vertrek nakijken, want een fout merk je pas jaren later.

Kom je naar Spanje om er te werken en was je de vijf jaar ervoor geen Spaans belastingplichtige, dan kun je soms kiezen voor de speciale regeling voor wie naar Spanje verhuist (de zogeheten Beckham-wet): 24% over arbeidsinkomen tot 600.000 euro, zes jaar lang. Of dat voordeliger is, hangt af van je inkomen; de rekenhulp hieronder (in het Spaans) vergelijkt het.

07

Zorgverzekering, AOW en pensioen

• Werk je in Spanje, dan ben je verzekerd via de Spaanse sociale zekerheid en houdt je Nederlandse basisverzekering op. Je kunt niet in twee landen tegelijk verplicht verzekerd zijn.
• Heb je alleen een Nederlands pensioen of AOW, dan blijf je vaak via Nederland verzekerd: je meldt je bij het CAK, betaalt een verdragsbijdrage en schrijft je in Spanje in met het formulier S1. Dat geldt dan ook als bewijs van je ziektekostenverzekering bij de inschrijving als EU-burger.
• Werk je niet en heb je nog geen pensioen, dan heb je een particuliere ziektekostenverzekering nodig die alle risico’s in Spanje dekt. Een reisverzekering is niet genoeg.
• Je AOW-opbouw stopt in principe als je niet meer in Nederland woont of werkt: je bouwt 2% per jaar op, en elk jaar in Spanje kost je dus 2% van je latere AOW. Bij de SVB kun je nagaan of je je vrijwillig kunt verzekeren; daarvoor geldt een korte aanvraagtermijn na je vertrek.
• Je AOW en je pensioen worden ook in Spanje uitbetaald.

08

Overwinteren in Spanje

Blijf je korter dan drie maanden, dan hoef je je in Spanje nergens in te schrijven: een geldig paspoort of identiteitskaart volstaat. De bekende 90-dagenregel van Schengen geldt alleen voor mensen van buiten de EU, niet voor jou. Neem je Europese zorgpas (EHIC) mee: daarmee krijg je noodzakelijke zorg tegen Spaanse voorwaarden.

Blijf je langer dan drie maanden, dan ben je verplicht je in te schrijven als EU-burger. Let op de dagen: zit je in een kalenderjaar meer dan 183 dagen in Spanje, dan kan Spanje je als belastingplichtige behandelen. En ben je meer dan acht maanden per jaar weg, dan moet je je in Nederland uitschrijven, met gevolgen voor je zorgverzekering en je AOW-opbouw. Rekenvoorbeeld: van 1 november tot 15 april in Spanje is ruim vijf maanden; dan blijf je ingeschreven in Nederland en onder de 183 dagen, maar moet je je wel als EU-burger registreren.

10

Als je inschrijving wordt geweigerd

Een weigering moet schriftelijk en met redenen worden gegeven. Je kunt binnen een maand bezwaar maken bij hetzelfde kantoor (recurso de reposición) of binnen twee maanden naar de rechter. Meestal gaat het om een ontbrekend bewijs van middelen of verzekering; dan is een nieuwe, goed onderbouwde aanvraag vaak sneller. Voor een familielid zonder EU-paspoort is een weigering ernstiger, omdat het verblijf ervan afhangt.